|
| REGISTER | | Registernummer | 1.001.1613 | | INLEIDING | | |  | | | foto: Stichting tot behoud bergingsvaartuig Bruinvisch | | Objectaanduiding | Bergingsvaartuig 'Bruinvisch' | | Categorie/klasse | speciale vaartuigen | | Soort object | Bergingsvaartuig | | Type | Bergingsblazer | | Bouwjaar | 1937 | | Ontwerper(s) | D. en Joh. Boot N.V. Werf 'De Vooruitgang' Alphen a/d Rijn | | Producent(en) | D. en Joh. Boot N.V. Werf 'De Vooruitgang' Alphen a/d Rijn | | Gebruiker(s) | - (1937) W.A.van den Tak Bergingsbedrijf te Rotterdam
- (1971) Smit Tak Internationaal Bergingsbedrijf te Rotterdam
- (1976) Bergings- en Transportbedrijf Van den Akker te Vlissingen (een dochterbedrijf van Smit)
- (1990) Caladeros Mediterraneo (Bergingsbedrijf in Spanje) | Periode gebruik | van 1937 tot en met 1986 | | Regio gebruik | - Nederlandse wateren; Nieuwe Waterweg, Westerschelde
- Suezkanaal
- Spanje | | Opmerkingen inleiding | Huidige Brandmerk: V 38832, uitgegeven in 1937 te Rotterdam.
Binnenmeetbrief 17717
Zeemeetbrief 8307
De Bruinvisch is in 1986 in Nederland uit de actieve dienst genomen en in 1990 naar Spanje verkocht.
| | BESCHRIJVING | | Functie | Gebruikt voor bergingswerkzaamheden. | | Techniek | Voortstuwing: Industrie type 3VD6, 120 pk, bouwjaar 1937
| | Maten en gewichten | lengte: 24 meter
breedte: 5,75 meter
holte: 2,45 meter
kruiphoogte: 6,00 meter | | Bouwwijze | Stalen, geklonken romp | | Vorm | Type: Blazer
Kleuren: Romp is zwart, boeisel wit, onder de waterlijn rood.
| | GESCHIEDENIS | | Geschiedenis | Historische context: Berging
Het varen langs de Nederlandse Noordzeekust is al eeuwenlang een hachelijke onderneming. Storm, zandbanken en gevaarlijke stromingen bij de open zeearmen doen schepen vastlopen en zinken. Tenzij het in de weg ligt, heeft men lange tijd de neiging gehad om dergelijke onfortuinlijke schepen te laten voor wat ze waren.
Kostbaarder
Naarmate schepen kostbaarder worden, wordt het echter rendabeler om ze te bergen, dat wil zeggen alles te doen om zinken te voorkomen, ze boven water te halen en naar de één of andere haven of werf te slepen. Zo ontstaat eind 19e, begin 20e eeuw, met de Industriële Revolutie en de opkomst van relatief dure, maar nog niet altijd even betrouwbare ijzeren en stalen, stoomschepen, het bergingsbedrijf als een uiterst rendabele bedrijfstak. Speciale schepen worden gebouwd die voor het bergingsbedrijf zijn toegerust.
Het type: Bergingsvaartuig
Vaartuigen die worden ingezet bij berging zijn er in soorten en maten. Van een duidelijk te omschrijven type kan nauwelijks worden gesproken. In principe kunnen veel schepen, mits sterk genoeg en voldoende toegerust, als bergingsvaartuig worden gebruikt. Veel sleepboten werden en worden gebruik om te bergen en naarmate de sleepboot meer is uitgerust om te bergen, spreken we van een 'bergingssleepboot'. Ook drijvende bokken worden ingezet bij bergingswerkzaamheden.
Blazer
Daarnaast werd er in de jaren 1920 vanuit het model van de blazer als vissersschip een speciaal bergingsvaartuig ontwikkeld, dat de type-aanduiding 'bergingsblazer' kreeg. Wellicht omdat de zware houten blazers uit de visserij reeds in de 19e eeuw ook als bergingsvaartuig werden ingezet. Modernere bergingsvaartuigen zijn voorzien van allerlei materialen die bij de berging nodig zijn, zoals bergingspomp, zware bergingsankers en lieren, maar ook brandblus-installaties. Ze zijn inzetbaar op zee en op binnenwateren.
Het object: bergingsvaartuig 'Bruinvisch'
De 'Bruinvisch' is een bergingsblazer, die in 1937 is gebouwd voor W.A. van den Tak Bergingsbedrijf (het latere Smit-Tak). Ze heeft tot 1976 Maassluis als thuishaven gehad. De 24 meter lange bergingsblazer blijkt een succesvol en veelzijdig scheepje, waarvan er in de loop der jaren meerdere voor de firma Van der Tak gebouwd zijn. Ze worden allemaal uitgerust met de bekende Nederlandse voortstuwingsmotor van 'De Industrie' uit Alphen a/d Rijn.
Behalve bij talloze bergingen verleent ze onder meer assistentie bij het leggen van pijpleidingen, seismisch onderzoek voor de oliewinning op zee, bij duikwerkzaamheden en bij het traceren en opvissen van verloren ankers en kettingen.
Spraakmakend
De Bruinvisch is ingezet bij spraakmakende wrakopruimingen, zoals in 1945 in de Nieuwe Waterweg en de Westerschelde na de Tweede Wereldoorlog en in 1957 onder auspiciën van de Verenigde Naties bij de beroemde wrakopruiming en bergingsoperaties in het Suezkanaal.
In 1976 gaat de Bruinvisch in eigendom over naar Smit-dochter 'Bergingsbedrijf Van den Akker' te Vlissingen en opereert ze voornamelijk in de Westerschelde. In 1990 wordt de Bruinvisch verkocht naar Spanje.
Het object als erfgoed
Het Havenmuseum (één van de voorlopers van de huidige eigenaar Maritiem Museum Rotterdam) van komt de 'Bruinvisch' na een tip op het spoor in Cartagena, Spanje, weet haar in 2004 te verwerven en daarmee te redden van de sloop. Begin februari 2005 is de 'Bruinvisch' als deklast aan boord van het zware-ladingschip 'Stella Prima' naar Rotterdam verscheept.
Voor de behartiging van de belangen van de Bruinvisch, de restauratie en de toekomstige varende exploitatie is de 'Stichting tot behoud van het bergingsvaartuig Bruinvisch' opgericht.
Het schip ligt in de haven van Maassluis, waar ze wordt gerestaureerd in de staat waarin zij in 1957 verkeerde. Daarbij wordt ook de motor gereviseerd, met behulp van een identiek type motor met keerkoppeling uit 'een Waterboot'.
Maassluis
Na de restauratie wordt de 'Bruinvisch' onderdeel van de maritieme sleepvaartcollectie in Maassluis, die daarnaast bestaat uit de slepers 'Elbe', 'Hudson', 'Furie' en 'Adriaan'. Deze vormen dan een belangrijk stuk van de kleurrijke historie van 'Hollands Glorie', die op deze wijze blijft behouden voor toekomstige generaties.
De eigenaren / beheerders van deze schepen werken met Nationaal Sleepvaartmuseum samen in de 'Stichting Sleepboothaven Maassluis. | | ILLUSTRATIES | | Additioneel beeld 1 |  Foto: Maritiem Museum Rotterdam | | Additioneel beeld 2 | Niet ingevoerd | | MEER INFORMATIE | | Informatie bij/via | Maritiem Museum Rotterdam | | Bronnen | * Oosterwijk, Bram: Smit 150; Anderhalve eeuw maritieme dienstverlening. Alkmaar (1992), hoofdstukken 4, 9 en 12.
* Aarts, Sven O.: Slepen en sleepboten. Zutphen (2008), par 5.5.
* Hendriks, Bolt: Bergingsvaartuig Bruinvisch. In: Scheepshistorie, nr. 16. Emmen (2013) | | Externe links | Maritiem Museum Rotterdam
Stichting behoud Bruinvisch
Sleepboothaven Maassluis | | HUIDIGE EIGENDOM | | Soort eigendom | Museaal | | Naam organisatie | Maritiem Museum Rotterdam | | Opmerkingen eigendom | De "Bruinvisch" is in bruikleen gegeven aan de "Stichting tot Behoud van het bergingsvaartuig Bruinvisch" te Maassluis onder nummer UB042. | | WAARDESTELLING | | Cultuurhistorische waarde | | Status | | | Motivatie | | | Waardering door | Collectiehouder | | Opmerkingen | | | Authenticiteit | | Status | | | Motivatie | | | Waardering door | Collectiehouder | | Opmerkingen | |
|
|
