De PH-PBA is een legendarisch vliegtuig dat van eminent belang is voor de Nederlandse luchtvaart-historie.
Op 11 januari 1944 rolde de Dakota (met de Amerikaanse type-aanduiding C-47) met fabrieksnummer 19434 uit de fabriek om bij de 8th Air Force dienst te doen.
Het toestel nam onder andere deel aan de landingen in Normandië op 6 juni 1944 (D-day) en de operatie Market Garden in september 1944, waarmee het een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de bevrijding van Zuid-Nederland. Na de oorlog verwierf Z.K.H. Prins Bernhard het toestel, met voorlopig nog haar militaire serienummer 42-100971.
Op 25 februari 1947 werd het vliegtuig ingeschreven als de PH-PBA, op naam van de Rijksluchtvaart-dienst (RLD) en functioneerde het toestel als het eerste Nederlandse regeringsvliegtuig.
Op 13 november 1947 slaagde Prins Bernhard voor het type-examen op dit vliegtuig en mocht hij zelf gaan vliegen. De Koninklijke familie en leden van het kabinet maakten vele reizen met het toestel. Aan boord van de PBA zal menig belangrijke staatsaangelegenheid besproken zijn! Er is historisch beeldmateriaal van bijvoorbeeld de reizen naar Zuid-Amerika en de West.
Op 19 mei 1960 werd de PBA vervangen door een Fokker Friendship. De PBA kwam in gebruik van de RLD als calibratievliegtuig om de werking van landings- en navigatiesystemen te controleren.
Op 31 juli 1975 werd het toestel aan de grond gezet en ging als museumstuk naar het Nationaal Luchtvaartmuseum Aviodome. Jaren heeft de kist als poortwachter buiten voor het museum op Schiphol-centrum gestaan. Om verdere nadelige weersinvloeden op het toestel te voorkomen, is omstreeks 1985-1986 besloten het toestel op te knappen en in historische KLM-kleuren met de registratie PH-TCB op een verhoging binnen in het Aviodome te plaatsen.
Z.K.H. Prins Bernhard, beschermheer van de DDA, koesterde de wens dat de PBA weer luchtwaardig zou worden gemaakt. Precies twintig jaar nadat het toestel uit de vaart was gehaald, verscheen ze opnieuw in het Nederlandse burgerluchtvaartregister, na weer luchtwaardig te zijn gemaakt.
In 1996 werd de Stichting Prins Bernhard Alpha opgericht, met als doel de PH-PBA te kopen en weer in de oude luister te herstellen; dat is glansrijk geslaagd.
In de loop van 1998 was het toestel gereed, na een grote inspectie en onderhoudsbeurt die in Engeland werd uitgevoerd. Op 13 november 1998 werd tijdens een feestelijke bijeenkomst te Schiphol het toestel in gebruik gesteld en overgedragen aan de DDA in aanwezigheid van Prins Bernhard, Prins Willem-Alexander, mr. Pieter van Vollenhoven, de minister van Verkeer en Waterstaat, de Bevelhebbers van de Koninklijke Luchtmacht en Koninklijke Marine, de Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht en KLM-directeur Leo van Wijk.
Vanaf die tijd doet het toestel trouw dienst onder de vlag van DDA Classic Airlines.
De PH-PBA is sinds de restauratie een uniek vliegend topstuk uit de Nederlandse luchtvaarthistorie.
In het kader van de verlenging van de sponsorovereenkomst met de KLM werd het plan ontwikkeld om het toestel te gebruiken voor de feestelijke herdenking van de introductie van de Dakota op de route Amsterdam-Parijs. Het toestel werd aan de rechterzijde in het oorspronkelijk kleurenschema gebracht van Air France en aan de linkerzijde KLM. Maandag 13 november 2006 was op Schiphol de grootse presentatie en aansluitend vloog een delegatie van de KLM-directie met het toestel naar Parijs om daar de directie van Air France op te halen.
Tijdens de Texel Airshow op 21 juli 2007 vond een historische gebeurtenis plaats. Na aankomst van de Koninklijke Dakota tekenden KLM-president directeur Peter Hartman en voorzitter Anne Cor Groeneveld een contract waarmee de KLM de Koninklijke Dakota adopteerde. Dat gebeurde door het overnemen van de vaste kosten van de exploitatie van deze Douglas DC-3 Dakota. Daarmee was de instandhouding van dit voormalige Nederlandse regeringsvliegtuig als vliegend nationaal erfgoed gewaarborgd.
Na deze stap van de KLM besloten ook Schiphol en de LVNL (Luchtverkeersleiders) jaarlijks bij te dragen.
Op 7 december 2010 werd het nieuwe kleurenschema van de PH-PBA onthuld. Het toestel werd tevens gedoopt door DDA-oprichter Anne Cor Groeneveld en Martin Schröder, voormalig president-directeur van Martinair. Op een suggestie van Prins Bernhard draagt het toestel de naam Prinses Amalia.
Er werden jaarlijks promotievluchten voor KLM gevlogen met relaties van KLM en of haar partners. Zo zijn reizen gemaakt naar Italië, Scandinavië, meerdere keren naar Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Ierland, etc.
In juni 2014 heeft het toestel op verzoek van de organisatie ’Daks over Normandy’ in Normandië rondvluchten uitgevoerd ter gelegenheid van de 70-jarige herdenking van D-Day. Daarbij is ook over haar oorspronkelijke dropzone ‘O’ gevlogen.
Het voornemen is om ook in 2019 met de PH-PBA deel te nemen aan de herdenking in Normandië van 75 jaar D-Day (met ruim 40 Dakota’s vanuit de hele wereld) en vervolgens aan de herdenking 70 jaar luchtbrug naar Berlijn.
Per 2017 beëindigde de KLM de sponsoring en moest de DDA ook de huisvesting op Schiphol-Oost verlaten. Sindsdien wordt hangaar-ruimte gehuurd op Lelystad Airport. Ook Schiphol en de LVNL besloten daarop hun sponsoring te beëindigen.
Een privésponsor heeft voor 3 jaar (2017 t/m/ 2019) de operatie met een belangrijke financiële bijdrage gesteund.
De ‘Grand Old Lady’ is een belangrijke ambassadeur voor de Nederlandse historische luchtvaart.
De PH-PBA vliegt met passagiers vanuit de hele wereld.
Samenvatting
